Leidens ontzet

Leidens ontzet; Ieder jaar wordt op 3 oktober in Leiden het Ontzet van Leiden gevierd. De Spanjaarden, onder leiding van Valdez, belegerden in 1574 gedurende vier maanden deze stad. Dit was de tweede keer dat ze de stad belegerden, want de eerste keer was in oktober 1573 en duurde tot 21 maart 1574. Het beleg werd onderbroken omdat het Spaanse leger wegtrok om de Slag op de Mookerheide uit te vechten met het leger van de opstandelingen. Na de Spaanse winst op de Mookerheide werd het beleg hervat.

Hongersnood

Leidens ontzetBij het eerste beleg was het Leidse stadsbestuur van tevoren al op de hoogte dat de Spanjaarden zouden komen waardoor het kans zag om voorraden in te slaan.

Bij het tweede beleg had het stadsbestuur verzuimd om in de tussentijd de nodige voorzorgsmaatregelen te nemen om naar behoren op beleg en verdediging te zijn voorbereid. Hierdoor was de situatie nijpend en vonden duizenden de dood. De voedselvoorraden raakten al spoedig uitgeput, waardoor een vreselijke hongersnood ontstond zodat de burgers vochten om katten en hondenkadavers. Tot overmaat van ramp brak in juli naast honger ook nog de pest in heel Holland uit. Tot aan de bevrijding overlijdt een derde van de Leidse bevolking, namelijk 6.000 burgers. Toch weigerde het stadsbestuur zich over te geven en de burgemeester, Pieter van der Werff, werd het symbool van de Leidse prinsgezindheid. Van der Werff zou tegen het einde van het beleg zijn lichaam ter consumptie hebben aangeboden aan zijn hongerende stadsgenoten.  Naar alle waarschijnlijkheid berust het verhaal op legendevorming door het nageslacht want Van der Werff overleed in 1604.

Heldin Leidens Ontzet

De Heldin van het Leidens Ontzet was Magdalena Moons. In de nazomer van 1574 toen de stad helemaal uitgehongerd was en het einde voor Leiden nabij leek omdat de wind voor de Watergeuzen verkeerd stond, speelde Magdalena Moons haar troef uit. Tijdens een etentje haalde zij Valdez over om de aanval op de uitgehongerde stad uit te stellen. In ruil daarvoor beloofde zij met hem te trouwen. Valdez liet zich overhalen Dat bleek een fout te zijn want juist toen kwam er een storm opzetten. De watergeuzen staken de dijken door bij Rotterdam en Capelle aan den IJssel die naar Leiden voerden. De storm stuwde het water met kracht het Leidse gebied binnen en zo kon de Geuzenvloot met platbodemvaartuigen de stad naderen. Bij hun aftocht in 1574 staken de Spanjaarden de dorpskern van Leiderdorp in brand.

Leidens ontzet Leidens ontzet

Op 3 oktober sloegen de Spaanse manschappen op de vlucht voor het wassende water en kon de geuzenvloot ongehinderd de stad binnenvaren. Uiteindelijk bevrijdden de Watergeuzen de stad en deelden aan de hongerende bevolking haring en wittebrood uit.

Meer weten over de Tachtig jarige oorlog. Lees ook:

  • Viering leidens ontzet
  • Watergeuzen

 

 

Leave a Reply